Een bouwbedrijf is gewend om problemen aan te pakken. Niet eindeloos analyseren, maar kijken wat er aan de hand is, bepalen wat nodig is en ermee aan de slag gaan. Tegelijk is de wereld waarin bouwbedrijven vandaag werken een stuk complexer geworden.
Op de werven komen verschillende generaties en culturen samen. Er wordt gewerkt met een groot aantal onderaannemers, elk met hun eigen manier van werken en communiceren. Naast veiligheid krijgen duurzaamheid en ecologie alsook kwaliteit steeds meer aandacht. Medewerkers moeten nieuwe kennis en vaardigheden ontwikkelen en ook opdrachtgevers verwachten steeds meer van een bouwbedrijf. Dat vraagt niet alleen technische kennis en sterke gestandaardiseerde processen, maar ook goed leiderschap, duidelijke communicatie en het vermogen om met verschillende mensen en belangen om te gaan.
Dit is niet anders voor AB-Eiffage. Als algemene aannemer, onderdeel van Eiffage Construction Belux en daarmee van de Franse Groep Eiffage, zoekt de organisatie voortdurend naar een goede aansluiting bij de noden van de hedendaagse werknemer en bij de veranderende economische en maatschappelijke context.
Tegen die achtergrond begon in 2020 de samenwerking met Lean Leadership. Het eerste contact kwam er vanuit nieuwsgierigheid naar een kant van management die binnen onze sterk operationele organisatie minder vanzelfsprekend was. Hoe goed kennen we onszelf als leidinggevende? Hoe spreken we elkaar aan? Hoe kunnen we onze onderlinge samenwerking verbeteren?
Een eerste kennismaking met DISC vormde een concrete ingang. Van daaruit verschoof de aandacht geleidelijk naar leiderschap en feedback. Niet als een losstaand project, maar als een ontwikkeling die zich stap voor stap door de organisatie beweegt.
Dat tempo is belangrijk. Een verandering in cultuur en leiderschap laat zich niet opleggen met een planning. Het gebeurt op het ritme van de organisatie, met de nodige valkuilen, weerstand en obstakels onderweg.
De nieuwsgierigheid waarmee de samenwerking begon, is door de jaren heen niet verdwenen. Integendeel, ze groeide uit tot een kritische blik in de spiegel, die telkens weer nieuwe nieuwsgierigheid oproept.
In de jaren die volgden, kreeg de samenwerking verschillende vormen. Lean Leadership werd sparringpartner van CEO Peter Winters, klankbord voor het directieteam en de rest van de organisatie.
Er werden workshops en teambuildings begeleid rond leiderschap, communicatie, teamdynamiek en continu verbeteren. Verschillende afdelingen werden daarnaast ondersteund bij concrete vraagstukken. Zo werd binnen HR gewerkt aan het verduidelijken van rollen, taken en verantwoordelijkheden en aan het opstellen van standaardinstructies.
Lean Leadership werd ook betrokken bij het denkproces rond missie, visie en strategie. Zo begeleidt Lean Leadership al enkele jaren de jaarlijkse strategische oefening, waarin het strategisch plan opnieuw onder de loep wordt genomen en telkens wordt vertaald naar de actualiteit en de uitdagingen van de organisatie.
Soms gaat het dus over een individueel leiderschapsvraagstuk, soms over het directieteam, soms over de samenwerking binnen een afdeling en soms over een heel concreet organisatorisch probleem.
Die breedte is kenmerkend voor de samenwerking. De vraag van het moment bepaalt waar de samenwerking nodig is. Daarbij komen twee kanten steeds samen: sterk leiderschap en slimme processen. Want leiderschap staat nooit los van de manier waarop het werk georganiseerd is, en processen werken pas echt wanneer mensen er verantwoordelijkheid voor nemen.
De aanpak blijft daarbij hands-on en nuchter. Er is ruimte voor gesprekken over gedrag, leiderschap en wat er onder de oppervlakte speelt, maar altijd met een duidelijke verbinding naar de praktijk. Wat betekent dit concreet? Wat moet er anders? Wie neemt welke verantwoordelijkheid? Wat spreken we af? En vooral: wat gaan we ermee doen?
Dat sluit aan bij de manier waarop AB-Eiffage zelf werkt. Geen grote theorieën om de theorie, maar kijken wat werkt en het vervolgens proberen.
“No nonsens.”, dat is misschien wel de eenvoudigste manier om de aanpak van Lean Leadership te omschrijven.
Tegelijk is Lean Leadership geen consultant die van buitenaf komt vertellen hoe het moet. Peter omschrijft de samenwerking als: “Aanwezig en toch niet aanwezig. Sturend soms, maar vooral ondersteunend.”
Daarin zit precies de manier waarop Maarten en Caroline met AB-Eiffage samenwerken. Ze zijn nauw betrokken, denken mee, stellen kritische vragen en geven tegengas waar dat nodig is. Ze helpen om problemen scherp te krijgen, maken zaken concreet en houden de organisatie een spiegel voor. Maar ze nemen het werk niet over. De verantwoordelijkheid blijft waar ze hoort: bij de mensen van AB-Eiffage zelf.
En dat is soms minder comfortabel. Want verbeteren vraagt niet alleen dat je naar processen of resultaten kijkt, maar ook naar je eigen manier van werken. Naar wat goed gaat, maar evengoed naar wat minder goed gaat. Naar de keuzes die je maakt, de feedback die je geeft en ontvangt en wat je daar mee doet en zelfs de dingen die je misschien liever niet onder ogen ziet.
Dat proces verloopt bovendien niet altijd netjes of voorspelbaar. Meer openheid kan bijvoorbeeld ook spanningen zichtbaar maken die er voordien wel waren, maar waar niemand echt over sprak. Duidelijkere rollen en verantwoordelijkheden kunnen blootleggen waar verwachtingen niet op elkaar aansluiten. En wie mensen stimuleert om elkaar aan te spreken, krijgt niet alleen meer feedback, maar soms ook meer wrijving.
Dat is geen teken dat het niet werkt. Integendeel. Het hoort bij verbeteren.
Daarom blijft Lean Leadership doorvragen. “Doorpakken. Doorvragen. Niet oppervlakkig blijven.” Niet om elk probleem onmiddellijk op te lossen, maar om te voorkomen dat het te snel wordt weggestopt, afgezwakt of herleid tot een mooie theorie.
De samenwerking gaat verder dan theorie. De thema’s kunnen diep gaan, maar de aanpak blijft concreet. Een gesprek moet ergens toe leiden. Een workshop moet bruikbaar zijn in de praktijk. Een afspraak moet duidelijk maken wie wat doet. En als iets niet werkt, moet je bereid zijn om opnieuw te kijken.
Lean Leadership beweegt mee met wat de organisatie nodig heeft. Niet iedereen hoeft op hetzelfde moment dezelfde stap te zetten. Niet elk vraagstuk vraagt dezelfde aanpak. Soms is het nodig om te vertragen en te kijken wat er werkelijk speelt. Op andere momenten moet er net worden doorgepakt.
Die combinatie van betrokkenheid, nuchterheid en flexibiliteit heeft ervoor gezorgd dat Lean Leadership door de jaren heen steeds meer een vertrouwde partner van AB-Eiffage is geworden.
Peter vat dat zelf samen: “Caroline en Maarten maken precies deel uit van de organisatie.”
Niet iemand die je inschakelt om een vooraf bepaald probleem op te lossen en daarna weer verdwijnt, maar een partner die je organisatie echt kent, met wie je kunt sparren, een vraagstuk kunt aftoetsen, een moeilijke situatie kunt bespreken of een nieuwe aanpak kunt uitproberen.
Tegelijk is er geen moment geweest waarop de samenwerking kon worden afgesloten met de boodschap: het probleem is opgelost, de cultuur is veranderd, klaar.
Een organisatie die relevant wil blijven, moet blijven leren.
Dat is misschien de belangrijkste ontwikkeling die uit de jarenlange samenwerking met Lean Leadership naar voren komt: niet dat er één perfecte manier van werken is gevonden, maar dat AB-Eiffage steeds beter leert om naar zichzelf te kijken, vragen te stellen en opnieuw in beweging te komen.
Daarbij blijft het eigenaarschap bij de organisatie zelf.
“Uiteindelijk moet het uit de mensen zelf komen.”
Lean Leadership kan uitdagen, spiegelen, ondersteunen en mee zoeken. Maar ze nemen het niet over.
“Het is geen uitstap, maar een reis waarvan de bestemming vooraf niet vastligt en mogelijk zelfs zonder eindbestemming is,” besluit Peter.
5S bij Nelissen Steenfabrieken